|

Dostałeś zwrot odsetek od banku po wyroku TSUE? Co to oznacza i ile naprawdę możesz odzyskać

W tym artykule
  1. Dlaczego bank zwrócił mi odsetki?
  2. Po jakim wyroku TSUE banki zwracają odsetki?
  3. Kogo dotyczy zwrot, a kogo nie
  4. Jak sprawdzić, czy Twój kredyt miał kredytowaną prowizję
  5. Bank po banku: kto zwraca, od kiedy i na jakich zasadach
  6. Ile bank oddał, a ile powinien: trzy poziomy zwrotu
  7. Przykład: kredyt 40 tys. zł i przelew na 166 zł
  8. Czy zwrot odsetek to sankcja kredytu darmowego?
  9. Dlaczego stanowisko ZBP jest wadliwe: sześć punktów
  10. Co dalej: pięć kroków po otrzymaniu przelewu
  11. Terminy, których nie wolno przegapić
  12. Czy od zwrotu odsetek płaci się podatek
  13. Co mówią banki i nadzór
  14. Pytania i odpowiedzi
  15. Otrzymałeś przelew i pismo z banku?
Na koncie pojawił się przelew z banku z tytułem w rodzaju „zwrot odsetek”, „korekta odsetek od kosztów kredytu” albo „rozliczenie zgodnie z wyrokiem TSUE”. Do tego list z nowym harmonogramem i niższą ratą. Nie składałeś żadnego wniosku. Ten tekst odpowiada po kolei na pytania, które zadaje w tej sytuacji każdy kredytobiorca: dlaczego bank zwrócił pieniądze, po jakim wyroku, ile powinien oddać, ile oddał naprawdę i co zrobić z resztą.
Stan na 15 września 2026 r. · czas czytania ok. 18 min
W tym tekście

Dlaczego bank zwrócił mi odsetki?

Bank zwrócił Ci odsetki, bo przez lata naliczał je od kwoty wyższej niż ta, którą dostałeś na konto. W typowej umowie kredytu gotówkowego, ratalnego lub konsolidacyjnego z lat 2013-2024 bank doliczał do kapitału prowizję za udzielenie kredytu i składkę ubezpieczeniową, a potem od tej powiększonej „kwoty kredytu” liczył oprocentowanie. Klient, który dostał 40 000 zł, płacił odsetki od 48 000 zł. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał w kwietniu 2026 r., że tak nie wolno. Związek Banków Polskich ogłosił 15 września 2026 r., że banki przestaną naliczać te odsetki i zwrócą klientom to, co pobrały po wyroku. Przelew, który dostałeś, to właśnie ten zwrot.

Trzy rzeczy wynikają z tego od razu. Po pierwsze, Twoja umowa zawiera kredytowane koszty; inaczej bank nie miałby czego zwracać. Po drugie, bank naliczał od nich odsetki, co Trybunał uznał za sprzeczne z dyrektywą. Po trzecie, zwrot obejmuje zwykle tylko część tych odsetek. O tym, jaką część, niżej.

Po jakim wyroku TSUE banki zwracają odsetki?

Chodzi o wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24. Pytanie zadał Sąd Rejonowy we Włodawie na tle umowy pożyczki z 2022 r. na 150 000 zł, z której klient dostał ok. 133 000 zł; resztę stanowiły skredytowane koszty, od których bank naliczał odsetki. Trybunał orzekł, że dyrektywa 2008/48 o kredycie konsumenckim sprzeciwia się takiej praktyce: całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu to pojęcia wzajemnie się wykluczające, a stopa oprocentowania ma zastosowanie wyłącznie do kwot faktycznie udostępnionych konsumentowi.

Stanowisko ZBP po wyroku C-744/24, 15.09.2026
„W związku z wyrokiem oraz mając na względzie interes klientów sektora bankowego, a także potrzebę utrzymania wysokiej jakości relacji z klientami, ZBP uznaje za zasadne wprowadzenie następujących mechanizmów polegających na zaprzestaniu naliczania odsetek z tytułu kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu w nowych umowach oraz w umowach wykonywanych w dniu wydania wyroku.”

Sam wyrok nie nakazał bankom niczego zwracać; wyłożył dyrektywę. Zwroty to reakcja sektora, po pięciu miesiącach narad, na ryzyko, jakie z tej wykładni wynika. Dlatego ich zakres ustalił nie sąd, tylko banki, i to one zdecydowały, od kiedy liczą.

Kogo dotyczy zwrot, a kogo nie

Sytuacja Automatyczny zwrot wg ZBP Roszczenie wg prawa
Kredyt w spłacie 23 kwietnia 2026 r., z kredytowaną prowizją lub składką Tak: odsetki od kosztów pobrane od 23 kwietnia oraz niższa rata Odsetki od kosztów za cały okres umowy; ewentualnie sankcja kredytu darmowego
Kredyt spłacony przed 23 kwietnia 2026 r. Nie Odsetki od kosztów za cały okres (na wniosek, przedawnienie 6 lat od każdej raty); sankcja do roku od ostatniej raty
Kredyt bez kredytowanych kosztów (prowizja zapłacona z góry albo brak prowizji) Nie, bo nie ma czego zwracać Inne wady umowy do sprawdzenia osobno
Nowa umowa zawarta po wyroku Bank nie powinien naliczać odsetek od kosztów; może stosować wyższą stopę od kwoty wypłaconej Jeśli nalicza: naruszenie od pierwszej raty

Jeśli Twój bank kredytował prowizje jeszcze niedawno, jesteś w pierwszej grupie. Według relacji dla Business Insider Polska mBank zaprzestał tej praktyki w 2023 r., PKO BP, BNP Paribas i Erste w 2024 r., Alior około półtora roku temu, a ING od dawna sprzedaje pożyczki bez prowizji. Umowy zawarte przed tymi datami, o ile są w spłacie, powinny dostać zwrot. Zwrot za okres sprzed 23 kwietnia, od początku umowy, będzie według nieoficjalnych informacji dziennika możliwy w większości banków, ale tylko na wniosek klienta; wyjątkiem ma być na razie PKO BP.

Jak sprawdzić, czy Twój kredyt miał kredytowaną prowizję

Nie każdy klient dostał już przelew, a nie każdy bank wysłał pismo. Cztery sygnały w dokumentach pozwalają sprawdzić samemu, czy Twoja umowa należy do tych z kredytowanymi kosztami.

① Dwie różne kwoty w § 1 umowy. Szukaj „kwoty kredytu” (albo „kwoty pożyczki”) i osobno „całkowitej kwoty kredytu”. Jeśli pierwsza jest wyższa od drugiej o prowizję lub składkę, koszty były kredytowane. Często pojawia się formuła, że kwota kredytu obejmuje „kwotę przeznaczoną na zapłatę kosztów”, kredytowaną „zgodnie z wolą kredytobiorcy”.

② Saldo początkowe w harmonogramie. Jeśli pierwsza pozycja harmonogramu pokazuje kapitał do spłaty wyższy niż kwota, która wpłynęła na konto, różnica to kredytowane koszty, od których naliczano odsetki.

③ Przelew wypłaty niższy od kwoty umowy. Na wyciągu z dnia uruchomienia kredytu widać, ile faktycznie dostałeś. Jeśli umowa mówi o 48 000 zł, a wpłynęło 40 000 zł bez żadnej wcześniejszej wpłaty prowizji z Twojej strony, resztę bank sam sobie skredytował.

④ RRSO wyraźnie wyższe od oprocentowania. To sygnał pomocniczy, nie dowód: RRSO wlicza prowizję i składkę, więc zawsze przewyższa stopę nominalną. Rozjazd rzędu 9% do 20% i więcej wskazuje jednak, że koszty pozaodsetkowe były duże, a przy kredytowaniu kosztów odsetki od nich dodatkowo je zawyżały.

Jeśli choć jeden sygnał się potwierdza, a bank nie wysłał ani przelewu, ani pisma, nie czekaj: złóż reklamację z żądaniem zaprzestania naliczania odsetek od kosztów i zwrotu odsetek za cały okres. Stanowisko ZBP nie ma terminu wykonania i nie wiąże żadnego banku.

Bank po banku: kto zwraca, od kiedy i na jakich zasadach

ZBP zostawił szczegóły każdemu bankowi z osobna. Z komunikatów banków, ich sprawozdań półrocznych i relacji prasowych wyłania się następujący obraz; stan na 15 września, do aktualizacji.

Bank Odsetki po 23 kwietnia Odsetki sprzed 23 kwietnia
PKO BP Automatyczny zwrot, mechanizm zapowiedziany na koniec września Według nieoficjalnych informacji BI na razie bez zwrotów
mBank Zaprzestał naliczania od 23 kwietnia w umowach aktywnych Rozpatruje indywidualnie, wyłącznie po reklamacji klienta
BNP Paribas Zaniechanie od daty wyroku, zwrot z nowymi harmonogramami Brak deklaracji
Pekao Prezes: „oddać pieniądze od daty wyroku”; szczegółów brak Brak deklaracji
Alior, ING, Credit Agricole, Erste Pracują nad mechanizmem i nowymi harmonogramami Brak deklaracji
Millennium, VeloBank Bez komentarza dla prasy Brak deklaracji

Wspólny mianownik: za okres sprzed 23 kwietnia żaden bank nie oddaje nic z własnej inicjatywy. mBank napisał to w sprawozdaniu półrocznym najbardziej wprost; opisaliśmy to w tekście o tym, że mBank odda pieniądze za wcześniejszy okres tylko tym, którzy się upomną. Reklamacja jest więc warunkiem, nie opcją. A w banku, który jeszcze nie ogłosił mechanizmu, reklamacja jest jedynym sposobem, żeby w ogóle przestał naliczać odsetki od kosztów.

Ile bank oddał, a ile powinien: trzy poziomy zwrotu

Ta sama wada umowy ma trzy różne ceny, zależnie od tego, kto ją wycenia.

① Poziom bankowy: odsetki od kosztów od 23 kwietnia 2026 r. To, co dostałeś automatycznie. Zwykle kilka miesięcy naliczeń plus obniżka raty do końca umowy. Bank sam ustalił datę początkową i sam policzył kwotę; nie musiał tego z nikim uzgadniać.

② Poziom ustawowy: odsetki od kosztów za cały okres umowy. Wyrok prejudycjalny wykłada dyrektywę tak, jak należało ją rozumieć od wejścia w życie, więc odsetki pobrane w 2019 r. są nienależne tak samo jak te z maja 2026 r. To roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia (art. 410 k.c.), przysługuje także po spłacie kredytu i przedawnia się po sześciu latach od każdej raty, z końcem roku. Trzeba o nie wystąpić.

③ Poziom sankcji: wszystkie odsetki i koszty kredytu. Sankcja kredytu darmowego z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim oznacza, że po złożeniu pisemnego oświadczenia oddajesz bankowi sam kapitał, a odsetki i prowizja wracają do Ciebie. Uruchamia ją naruszenie z zamkniętego katalogu; Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26) uznał, że naliczanie odsetek od kredytowanej prowizji może być takim naruszeniem, i przypomniał, że wystarczy jedno. O sankcji w konkretnej umowie rozstrzyga sąd.

Przykład: kredyt 40 tys. zł i przelew na 166 zł

Kredyt gotówkowy z maja 2023 r. Klient dostaje 40 000 zł. Bank dolicza 3 200 zł prowizji i 4 800 zł składki ubezpieczeniowej, umowa opiewa na 48 000 zł, oprocentowanie 9%, 72 raty po 865 zł. We wrześniu 2026 r. klient dostaje przelew i nowy harmonogram.

Kredyt 40 000 zł + 8 000 zł kredytowanych kosztów, 9%, 72 raty Kwota
Poziom ① automatyczny zwrot: odsetki od kosztów za maj-wrzesień 2026 ok. 166 zł
Plus niższa rata do końca umowy (odsetki od kosztów, które już nie będą naliczone) ok. 526 zł
Poziom ② odsetki od kosztów od początku umowy do 23 kwietnia 2026 (na wniosek) ok. 1 690 zł
Razem odsetki od kredytowanych kosztów za cały okres ok. 2 380 zł
Poziom ③ sankcja: wszystkie odsetki (14 300 zł) i prowizja (3 200 zł) ok. 17 500 zł
Poziom ③ ze składką ubezpieczeniową (sporne w orzecznictwie) ok. 22 300 zł
Rata po sankcji (40 000 zł / 72) 556 zł zamiast 865 zł

Przelew na 166 zł to w tej umowie mniej niż jeden procent tego, co przewiduje ustawa przy sankcji. Nawet z obniżką raty bank oddaje sam ok. 700 zł, a odsetki od kosztów za cały okres to 2 380 zł. Klient, który do września 2026 r. zapłacił ok. 11 100 zł odsetek, po sankcji dostałby je z powrotem razem z prowizją i płacił dalej 556 zł zamiast 865 zł. Wyliczenie redakcji na uproszczonych założeniach; dokładne kwoty zależą od harmonogramu.

Chcesz wiedzieć, na którym poziomie jest Twoja umowa? Sprawdzimy ją bezpłatnie
Wyślij umowę, harmonogram i pismo z banku o zwrocie na pln@adwokatjsosnowski.pl. Policzymy odsetki od kosztów za cały okres i ocenimy, czy umowa kwalifikuje się do sankcji kredytu darmowego. Przy mniejszych kredytach zrób to sam w SKDomacie: analiza umowy i gotowa reklamacja z oświadczeniem o sankcji za 1 zł.

Czy zwrot odsetek to sankcja kredytu darmowego?

Nie. To dwie różne rzeczy i bank w piśmie do klienta ich nie pomyli, choć może liczyć na to, że klient pomyli.

Zwrot odsetek od kredytowanych kosztów to rozliczenie jednego skutku jednej wady: bank oddaje odsetki, których nie miał prawa naliczyć, i przestaje je naliczać. Sankcja kredytu darmowego to skutek tej samej wady przewidziany w polskiej ustawie: kredyt staje się darmowy, czyli oddajesz tylko kapitał. Sankcja nie działa sama; wymaga pisemnego oświadczenia konsumenta, złożonego w terminie, i zwykle sporu z bankiem, bo banki oświadczeń nie uznają.

ZBP napisał w stanowisku, że „TSUE nie wskazał, aby taka praktyka prowadziła do zastosowania SKD”. To prawda: Trybunał wykładał dyrektywę, a o sankcji orzeka polski sąd na podstawie polskiej ustawy. Ale Sąd Najwyższy już to zrobił. W II CSKP 89/26, na tle kredytu konsolidacyjnego z prowizją doliczoną do kapitału, uznał, że oprocentowanie może dotyczyć tylko kwoty wypłaconej, że składniki kosztu nie mogą być naliczane jeden od drugiego i że do sankcji wystarczy jedno naruszenie, o ile realnie wpływa na zdolność konsumenta do oceny zobowiązania. Bank, który zwraca Ci odsetki od prowizji, potwierdza przelewem dokładnie ten stan faktyczny.

W naszej praktyce umowy z kredytowaną prowizją lub składką i odsetkami od całości mają zwykle więcej niż jedną wadę: nieprecyzyjne warunki zmiany opłat, wadliwe zapisy o odstąpieniu, RRSO bez podania założeń. Zwrot odsetek jest sygnałem, żeby przeczytać całą umowę. Jak działa sankcja i jakie naruszenia spotykamy najczęściej, opisujemy w przewodniku po sankcji kredytu darmowego.

Dlaczego stanowisko ZBP jest wadliwe: sześć punktów

Stanowisko opublikowane 15 września na stronie ZBP liczy niecałą stronę. Każdy z jego kluczowych akapitów zawiera założenie, które nie wytrzymuje zestawienia z wyrokiem, ustawą albo orzecznictwem. Bierzemy je po kolei, cytując dosłownie.

① „Zgodnie z ustawą” i „utrwaloną linią orzeczniczą”.

Stanowisko ZBP, 15.09.2026
„Przed wydaniem wyroku, oprocentowanie części kredytu przeznaczonej na pokrycie pozaodsetkowych kosztów kredytów było realizowane przez banki zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim, stanowiskami organów nadzorczych oraz utrwaloną linią orzeczniczą.”

Ustawa o kredycie konsumenckim od 18 grudnia 2011 r. definiuje całkowitą kwotę kredytu jako środki udostępnione konsumentowi, bez kredytowanych kosztów (art. 5 pkt 7). Trybunał rozdzielił kwotę kredytu od kosztów już w 2016 r. w sprawie Radlinger (C-377/14) i w kwietniu 2026 r. napisał, że to jedynie „przypomina”. Sąd Najwyższy w II CSKP 89/26 uznał naliczanie odsetek od kredytowanej prowizji za naruszenie. Praktyka była tolerowana przez nadzór, to prawda, ale tolerancja nadzoru nie jest źródłem prawa. „Utrwalona linia orzecznicza” istniała, dopóki nikt nie zadał pytania; gdy zadano, upadła w jednym wyroku.

② Zwrot tylko „po wyroku”.

Stanowisko ZBP, 15.09.2026
„Banki powinny zaniechać pobierania odsetek od części kredytu przeznaczonej na pokrycie pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego oraz dokonać na rzecz klientów zwrotu odsetek, które zostały pobrane po wyroku TSUE.”

Wyrok prejudycjalny nie tworzy nowego prawa od dnia ogłoszenia; wyjaśnia, jak prawo należało rozumieć od zawsze. Trybunał może ograniczyć skutki wyroku w czasie wyłącznie w samym wyroku i tylko wyjątkowo; w C-744/24 tego nie zrobił. Odsetki pobrane w 2019 r. są nienależne dokładnie tak samo jak pobrane w maju 2026 r. Data 23 kwietnia nie ma podstawy w prawie; ma podstawę w rachunku kosztów. Sektor już raz próbował takiej cezury, po wyroku Lexitor z 2019 r., i musiał się z niej wycofać.

③ Tylko „umowy aktywne w dniu wydania wyroku”. Roszczenie o zwrot nienależnie pobranych odsetek (art. 410 k.c.) nie wygasa ze spłatą kredytu; przedawnia się po sześciu latach od każdej raty. Umowy spłacone w latach 2020-2026 to największa część portfela, w którym bank naliczał odsetki od kosztów, i największa część rachunku. Stanowisko ZBP pomija je w całości, bez uzasadnienia.

④ „TSUE nie wskazał, aby taka praktyka prowadziła do zastosowania SKD”. Zdanie prawdziwe i bez znaczenia. Trybunał nie orzeka o polskiej sankcji; wykłada dyrektywę. O sankcji orzeka polski sąd i polski Sąd Najwyższy, który w II CSKP 89/26 wskazał dokładnie to, czego zdaniem ZBP nikt nie wskazał: naliczanie odsetek od kredytowanej prowizji jako naruszenie z katalogu art. 45, wystarczające do sankcji. ZBP cytuje instytucję, która nie mogła się wypowiedzieć, i pomija tę, która się wypowiedziała.

⑤ „Proporcjonalnie wyższe oprocentowanie”. Trybunał rzeczywiście dopuścił, by kredytodawca rekompensował koszt kredytowania wyższą stopą od kwoty wypłaconej. Dotyczy to konstrukcji umów, które dopiero zostaną zawarte. W umowie istniejącej bank nie może jednostronnie podnieść oprocentowania; stanowisko ZBP nie mówi tego wprost, ale zestawia oba wątki w jednym akapicie, tak jakby jedno wynikało z drugiego. Klient, który dostanie nowy harmonogram, powinien sprawdzić, czy stopa nie „urosła”.

⑥ „Jedynie stanowisko ZBP”, „każdy bank samodzielnie”, „kontaktujcie się ze swoim bankiem”.

Stanowisko ZBP, 15.09.2026
„Zaznaczamy przy tym, że powyższe stanowi jedynie stanowisko ZBP, a szczegóły dostosowania się do wyroku TSUE powinny być wypracowane indywidualnie przez każdy bank.”

Dokument nie zobowiązuje nikogo do niczego. Nie ma terminu, nie ma metody liczenia, nie ma zasady, wobec której klient mógłby sprawdzić, czy bank policzył dobrze. Jest za to zachęta, by z pytaniami zwracać się do banku, czyli do strony, która przez lata pobierała sporne odsetki i teraz sama ustala, ile z nich odda. W ocenie autora to najsłabszy punkt całego stanowiska: sektor ogłasza, że rozliczy się z klientami, i jednocześnie zastrzega, że każdy bank rozliczy się tak, jak sam uzna za stosowne.

Te sześć punktów sprowadza się do jednego zdania: stanowisko ZBP przyznaje, że praktyka była sprzeczna z dyrektywą, a jednocześnie wyznacza zakres naprawy tak, żeby objął możliwie najmniej umów, najkrótszy okres i żadnej sankcji. To nie jest wykonanie wyroku; to jego minimalizacja. Klient, który potraktuje je jako pełne rozliczenie, zapłaci różnicę z własnej kieszeni.

Co dalej: pięć kroków po otrzymaniu przelewu

① Zatrzymaj przelew, nie podpisuj niczego. Zwrot nie wymaga Twojej zgody i nie zamyka roszczeń. Zamknąć je może podpisanie porozumienia, aneksu albo „potwierdzenia rozliczenia” z klauzulą o zrzeczeniu się dalszych roszczeń. Jeśli w kopercie jest coś do podpisu, odłóż to do analizy.

② Sprawdź nowy harmonogram. Podstawa naliczania odsetek powinna spaść o kwotę kredytowanych kosztów, a stopa zostać bez zmian. Jeśli stopa wzrosła tak, że rata została taka sama, bank nie wykonał wyroku, tylko go obszedł; w istniejącej umowie nie może jednostronnie podnieść oprocentowania.

③ Zdobądź dokumenty. Umowa, regulamin, tabela opłat, stary i nowy harmonogram, historia spłat, pismo o zwrocie. Bank ma obowiązek je wydać; wniosek w bankowości elektronicznej wystarczy. Pismo o zwrocie zachowaj osobno: to dowód, od czego bank naliczał odsetki.

④ Złóż wniosek o odsetki za cały okres. To poziom drugi. Reklamacja z żądaniem zwrotu odsetek naliczonych od kredytowanych kosztów od pierwszej raty, z powołaniem na wyrok C-744/24 i art. 410 k.c. Bank ma 30 dni na odpowiedź; brak odpowiedzi to uznanie reklamacji. Według Business Insider większość banków uwzględni taki wniosek.

⑤ Oceń umowę pod kątem sankcji i złóż oświadczenie. To poziom trzeci. Jeśli analiza potwierdzi naruszenie z katalogu art. 45, składasz pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji razem z reklamacją. Odmowa banku jest regułą i otwiera drogę do sądu; jej treść bywa cennym dowodem. Wzór i omówienie: reklamacja do banku za 1 zł.

Terminy, których nie wolno przegapić

Dwa zegary tykają niezależnie od siebie i bankowy mechanizm zwrotów żadnego z nich nie zatrzymuje.

Sankcja: rok od wykonania umowy (art. 45 ust. 5). Przy kredycie w spłacie termin jeszcze nie biegnie, ale każda kolejna rata to odsetki, które zostają w banku. Przy kredycie spłaconym liczy się rok od ostatniej raty; banki twierdzą w sądach, że od wypłaty kredytu, Rzecznik Finansowy, a w rekomendacji z 2011 r. sam Związek Banków Polskich, że od spłaty. Pytanie czeka na Trybunał (C-828/25). Bezpieczne założenie: rok od ostatniej raty. Kto spłacił kredyt w ostatnich dwunastu miesiącach, ma okno, które się zamyka, i nie dostanie żadnego automatycznego zwrotu, bo mechanizm ZBP go nie obejmuje.

Odsetki od kosztów: sześć lat od każdej zapłaconej raty, z końcem roku kalendarzowego (art. 118 k.c.). Raty z 2020 r. przedawniają się 31 grudnia 2026 r. To roszczenie przysługuje także po upływie rocznego terminu na sankcję i także po spłacie kredytu.

Trzeci termin dotyczy ustawodawcy, nie Ciebie. Prace nad nową ustawą o kredycie konsumenckim, która ma zmienić katalog sankcji, ruszyły od nowa w maju 2026 r.; nowe przepisy będą dotyczyć przyszłości, nie czynnych umów. Czekanie na ustawę niczego nie chroni, a roczny termin biegnie.

Czy od zwrotu odsetek płaci się podatek

Nie. Zwrot świadczenia nienależnie pobranego przez bank nie jest przychodem w rozumieniu ustawy o PIT, bo odzyskujesz własne pieniądze, a nie otrzymujesz nowego przysporzenia. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdzał to w interpretacjach wydawanych na tle zwrotów po wyrokach i ugodach frankowych, m.in. w interpretacji z 24 lipca 2025 r. (0112-KDIL2-1.4011.587.2025.1.MB); mechanizm jest ten sam niezależnie od tego, czy chodzi o raty frankowe, czy o odsetki od kredytowanej prowizji. Przelewu z banku nie wykazuje się w zeznaniu rocznym.

Dwa zastrzeżenia. Odsetki ustawowe za opóźnienie, które sąd zasądzi obok zwrotu, są zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. Inaczej może być przy umorzeniu: jeśli bank w ugodzie nie zwraca pieniędzy, tylko daruje część przyszłych rat, co do zasady powstaje przychód. Przy propozycji ugody trzeba więc sprawdzić konstrukcję, nie tylko kwotę.

Co mówią banki i nadzór

Sektor i nadzór nie uważają zwrotów za przyznanie się do winy i trzeba to uczciwie odnotować. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego przekazał Business Insiderowi, że wyrok C-744/24 „odnosi się do sposobu konstruowania i prezentowania oferty kredytowej, a nie do jakiegokolwiek naruszenia interesów konsumentów”, że Trybunał dopuścił rekompensatę kosztów przez wyższą stopę od kwoty wypłaconej i że praktyka była przez lata akceptowana przez instytucje państwa. Przewodniczący KNF chciałby, żeby przy wdrażaniu dyrektywy CCD2 rozważono rezygnację z sankcji „wobec trudności z uczynieniem jej proporcjonalną”.

Dwie rzeczy są w tym prawdziwe: sankcja nie jest automatyczna (Trybunał w C-472/23 wymaga proporcjonalności, SN w II CSKP 89/26 realnego wpływu naruszenia na sytuację konsumenta), a nadzór rzeczywiście tej praktyki nie kwestionował. Dwie są nie do utrzymania. Nazywanie naliczania odsetek od 8 000 zł, których klient nie dostał, kwestią „konstrukcyjną i terminologiczną” pomija to, że kosztowało go to w naszym przykładzie 2 380 zł. A akceptacja nadzoru nie zmienia treści dyrektywy: Trybunał wykłada ją tak, jak należało ją rozumieć od zawsze, i rozdzielenie kwoty kredytu od kosztów przypomniał już w 2016 r. w sprawie Radlinger (C-377/14).

Jest też trzeci głos. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie do Komisji Etyki Bankowej ZBP z 28 sierpnia 2026 r. wymienił sankcję kredytu darmowego wśród czterech dominujących kategorii skarg klientów banków i zaapelował o odejście „od strategii konfrontacji procesowej na rzecz aktywnego, lojalnego i uczciwego dialogu z konsumentami”. Zwrot 166 zł bez słowa o pozostałych 17 tys. zł trudno nazwać dialogiem.

Przelew od banku nie jest ani pomyłką, ani prezentem. Jest informacją: w Twojej umowie jest wada, którą bank zna, i kwota, którą bank uznał za wystarczającą, żebyś o tej wadzie nie myślał dalej. Ile jest warta naprawdę, dowiesz się dopiero, gdy ją policzysz.

Pytania i odpowiedzi

Dlaczego bank zwrócił mi odsetki bez wniosku?

Bo po wyroku TSUE C-744/24 z 23 kwietnia 2026 r. Związek Banków Polskich uznał, że banki powinny przestać naliczać odsetki od kredytowanych prowizji i składek i zwrócić odsetki pobrane po wyroku. Zwrot jest automatyczny dla umów w spłacie.

Kiedy dostanę zwrot odsetek?

ZBP nie wyznaczył terminu; każdy bank wdraża mechanizm we własnym tempie. PKO BP zapowiedział automat na koniec września 2026 r., BNP Paribas zwrot z nowymi harmonogramami, inne banki „pracują”. Jeśli bank milczy, reklamacja przyspiesza sprawę: ma 30 dni na odpowiedź.

Czy bank oddał mi wszystko, co powinien?

Zwykle nie. Automatyczny zwrot obejmuje odsetki od kosztów tylko od 23 kwietnia 2026 r. Odsetki za wcześniejszy okres można odzyskać na wniosek, a przy wadzie umowy z katalogu art. 45 ustawy w grę wchodzi sankcja kredytu darmowego, czyli zwrot wszystkich odsetek i kosztów.

Ile mogę odzyskać przy kredycie 40 tys. zł?

W przykładzie z tekstu (8 tys. zł kredytowanych kosztów, 9%, 72 raty): automatyczny zwrot ok. 166 zł, odsetki od kosztów za cały okres ok. 2 380 zł, sankcja ok. 17 500 zł bez składki lub ok. 22 300 zł ze składką. Kwoty zależą od umowy.

Spłaciłem kredyt. Czy dostanę zwrot?

Nie automatycznie; mechanizm ZBP obejmuje tylko umowy w spłacie. Odsetki od kosztów za cały okres można odzyskać na wniosek (6 lat od każdej raty), a sankcję tylko do roku od ostatniej raty.

Czy przyjęcie zwrotu zamyka mi drogę do sankcji?

Sam przelew nie. Zamknąć ją może podpisanie dokumentu ze zrzeczeniem się roszczeń albo zawarcie nowej umowy konsolidacyjnej, która spłaci starą i uruchomi roczny termin.

Od czego zacząć?

Od porównania kwoty wypłaconej z podstawą naliczania odsetek w umowie i sprawdzenia terminu. Potem wniosek o odsetki za cały okres i analiza umowy pod kątem sankcji: pln@adwokatjsosnowski.pl lub SKDomat.

Bank oddał Ci 166 zł? Sprawdź, czy nie należy Ci się 17 tysięcy
Kancelaria Adwokacka Jacek Sosnowski Adwokaci i Radcowie Prawni bezpłatnie analizuje umowy kredytów gotówkowych, ratalnych i konsolidacyjnych po zwrocie odsetek. Wyślij umowę z harmonogramem i pismem z banku na pln@adwokatjsosnowski.pl. Mniejsze umowy sprawdzisz sam w SKDomacie, z reklamacją za 1 zł.
Źródła i zastrzeżenia · stan na 15 września 2026 r.
Stanowisko ZBP z 15.09.2026 (zbp.pl), omówienia za Business Insider Polska i Rzeczpospolitą/PAP; zakres zwrotów w bankach i stanowisko UKNF za BI, sprawozdaniem mBanku za I półrocze 2026 i XYZ (3.09.2026). Pismo Zastępcy RPO do KEB ZBP z 28.08.2026 r. Orzecznictwo: TSUE C-744/24, C-377/14, C-472/23, sprawa C-828/25; SN II CSKP 89/26; interpretacja KIS 0112-KDIL2-1.4011.587.2025.1.MB. Przykład liczbowy to wyliczenie redakcji na uproszczonych założeniach; zakres sankcji wobec składki ubezpieczeniowej jest w orzecznictwie sporny. O sankcji rozstrzyga sąd w każdej sprawie odrębnie; wcześniejsze wyroki nie przesądzają kolejnych. Proces wiąże się z kosztami. Uprawnienie z art. 45 ust. 5 u.k.k. wygasa rok po wykonaniu umowy; instytucja obejmuje kredyty konsumenckie do 255 550 zł. Materiał informacyjny, nie stanowi porady prawnej.

Otrzymałeś przelew i pismo z banku?

Dołącz do zgłoszenia umowę, pismo wyjaśniające zwrot i dostępne rozliczenie. Pozwoli to zestawić informacje banku z treścią dokumentów i ocenić możliwe dalsze kroki.

Prześlij dokumenty do analizy ↗Dowiedz się więcej o analizie kredytu konsumenckiego →Bezpłatna wstępna analiza. Wysłanie zgłoszenia nie zobowiązuje do współpracy ani do wniesienia pozwu.

Publikacja opisuje konkretną sprawę lub zagadnienie. Wynik postępowania zależy od umowy, dowodów i okoliczności sprawy. Data publikacji widoczna jest nad artykułem; materiał historyczny może wymagać sprawdzenia aktualnego stanu prawnego.

Od lektury do oceny Twojej umowy

Masz podobną sprawę z bankiem?

Prześlij umowę kredytu i aneksy. Omówimy możliwe rozwiązania, koszty oraz ryzyka, zanim zdecydujesz o dalszym działaniu.

  1. Prześlij dokumenty przez formularz.
  2. Omów z nami swoją sytuację.
  3. Zdecyduj, czy chcesz rozpocząć współpracę.
Prześlij umowę do analizy Zadzwoń: 22 295 12 94Poznaj zasady analizy kredytu konsumenckiego

Wstępna analiza umowy jest bezpłatna i niezobowiązująca. Decyzję o dalszym działaniu podejmujesz po omówieniu swojej sprawy.