Sankcja kredytu darmowego idzie jak burza! 11 247 spraw w pół roku i 257 mln zł strat banków. Ile będzie ich na koniec roku?
Cztery analizowane banki ujawniły w raportach łącznie ponad 10,6 tysiąca toczących się spraw i 257,5 mln zł obciążeń wyniku z tytułu kwietniowego wyroku TSUE. Na koniec pierwszego półrocza na rozpoznanie czekało 8 888 spraw — o 125 proc. więcej niż kwartał wcześniej, mimo że sądy zwiększyły tempo pracy ponad czterokrotnie. W dalszej części pokazujemy, jak może wyglądać ta statystyka na koniec 2026 roku i w połowie 2027, jeśli obecne tendencje się utrzymają.
|
Najważniejsze liczby Cztery banki: 10 659 spraw, wartość problemu ujawniona przez trzy z nich — 317,8 mln zł. Prawomocnie zakończono 891 spraw, z czego banki wygrały 778 (87,3 proc.). Ujawnione obciążenia wyniku po wyroku TSUE: 257,5 mln zł (Pekao 126, Alior 96,5, Millennium 35; mBank nie podał kwoty). Cały rynek bankowy według Ministerstwa Sprawiedliwości: 11 247 spraw w półroczu, kolejka 8 888. Przy wygasającej dynamice rok 2026 może zamknąć się liczbą około 30 tysięcy spraw, a do połowy 2027 narastająco może ich być ponad 52 tysiące. |
Cztery banki, 10 659 spraw: pełne zestawienie
| Bank | Stan na | Sprawy | Wartość sporu | Średnio |
| Alior Bank | 31.03.2026 | 4 690 | 213,4 mln zł | 45,5 tys. zł |
| Bank Millennium | 31.03.2026 | 2 667 | nie podano | — |
| Bank Pekao | 30.06.2026 | 1 903 | 60,4 mln zł | 31,7 tys. zł |
| mBank | 30.06.2026 | 1 399 | 44,0 mln zł | 31,5 tys. zł |
| RAZEM | — | 10 659 | 317,8 mln zł (trzy banki) | 39,8 tys. zł |
| Zastrzeżenie metodologiczne. Banki raportują w różnych cyklach. Pekao i mBank opublikowały dane półroczne (stan na 30 czerwca), Alior i Millennium — kwartalne (stan na 31 marca). Suma 10 659 spraw zaniża więc rzeczywistą skalę: dla dwóch banków pochodzi z momentu o kwartał wcześniejszego, a był to kwartał najszybszego przyrostu. Zestawienia nie należy też traktować jako obrazu całego rynku — to cztery instytucje spośród kilkudziesięciu kredytodawców. |
Uwagę zwraca różnica w średniej wartości sprawy. W Aliorze wynosi ona 45,5 tys. zł, w Pekao i mBanku — około 31,5 tys. zł. W ocenie autora to wskazówka co do struktury kwestionowanych umów: wyższa średnia sugeruje udział kredytów z wysokimi skredytowanymi prowizjami, czyli tych konstrukcji, o których pisaliśmy w analizie najmocniejszych typów spraw o SKD.
Ile banki przegrywają: 891 prawomocnych wyroków
| Bank | Prawomocne | Wygrane banku | Wygrane konsumentów |
| Bank Millennium | 437 | 388 (88,8 proc.) | 49 (11,2 proc.) |
| mBank | 239 | 215 (90,0 proc.) | 24 (10,0 proc.) |
| Bank Pekao | 215 | 175 (81,4 proc.) | 40 (18,6 proc.) |
| RAZEM | 891 | 778 (87,3 proc.) | 113 (12,7 proc.) |
Narastająco obraz jest dla kredytobiorców niekorzystny: banki wygrywają blisko dziewięć spraw na dziesięć. Trzeba jednak dodać zastrzeżenie, bez którego ta tabela wprowadzałaby w błąd — zdecydowana większość tych rozstrzygnięć zapadła przed 23 kwietnia 2026 roku, czyli w innym stanie prawnym.
Widać to najlepiej na przykładzie Pekao, jedynego banku, którego dane pozwalają wyodrębnić sam drugi kwartał. Do końca marca bank wygrał 143 ze 164 spraw prawomocnych (87,2 proc.). W kwartale drugim — 32 z 51, czyli 62,7 proc. Skuteczność konsumentów wzrosła w trzy miesiące z 12,8 do 37,3 proc., czyli blisko trzykrotnie. Szczegółowo rozkładamy to w osobnej analizie: Pekao i sankcja kredytu darmowego.
257,5 mln zł: tyle kosztował je wyrok TSUE
| Bank | Kwota | Sposób ujęcia |
| Bank Pekao | 126,0 mln zł | Pomniejszenie przychodów odsetkowych I poł. 2026 |
| Alior Bank | 96,5 mln zł | Obciążenie wyniku netto II kwartału |
| Bank Millennium | 35,0 mln zł | Pomniejszenie przychodów odsetkowych II kwartału |
| mBank | nie podał | Zaprzestanie naliczania od 23 kwietnia 2026 |
| RAZEM ujawnione | 257,5 mln zł | Trzy banki z czterech |
To liczba, którą warto właściwie zrozumieć. Nie są to rezerwy na przegrane procesy ani wypłaty dla klientów. To skutek księgowy zaprzestania pobierania odsetek od skredytowanych kosztów — banki przeliczyły oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne i ujęły różnicę w wynikach. Innymi słowy: to strumień przychodów, którego banki się zrzekły, uznając, że po wyroku TSUE nie mogą go dłużej pobierać. Różnicę między tym mechanizmem a pełną sankcją wyjaśniamy tutaj: co naprawdę oznacza częściowy zwrot odsetek.
|
Masz kredyt w jednym z tych banków? Sprawdzenie umowy nic nie kosztuje Załaduj dokumenty na skdomat.pl — najpierw ocenia je algorytm, potem nieodpłatnie weryfikują prawnicy Kancelarii Sosnowski Adwokaci i Radcowie Prawni: wskażą naruszenia, policzą wartość roszczenia i podadzą koszt sprawy. Zasady działania sankcji tłumaczymy w kompletnym przewodniku po SKD. |
Cały rynek: 11 247 spraw w pół roku
Dane pojedynczych banków pokazują wycinek. Pełniejszy obraz daje ewidencja prowadzona od stycznia 2026 roku przez Ministerstwo Sprawiedliwości, opisana przez money.pl.
| Sprawy o SKD w sądach | I kwartał | II kwartał | Zmiana |
| Nowe sprawy ogółem | 4 375 | 6 872 | +57 proc. |
| — pozwy konsumentów | 1 038 | 2 158 | +108 proc. |
| — pozwy firm, które odkupiły roszczenia | 3 189 | 4 447 | +39 proc. |
| Udział firm skupujących | 73 proc. | 65 proc. | −8 p.p. |
| Sprawy załatwione przez sądy | 449 | 1 929 | ponad czterokrotnie |
| Kolejka na koniec kwartału | 3 944 | 8 888 | +125 proc. |
Łącznie w pierwszym półroczu 2026 roku do sądów wpłynęło 11 247 spraw objętych tą statystyką. Warto odnotować, że 97,6 proc. z nich trafiło do sądów pierwszej instancji — spór jest więc dopiero na początku swojej drogi. Do drugiej instancji trafiło od stycznia zaledwie 271 spraw.
Przełom: konsumenci pozywają dwa razy częściej
To zmiana najważniejsza — i najbardziej niedoceniana. Jeszcze kwartał temu obraz był jednoznaczny: trzy na cztery pozwy o sankcję kredytu darmowego wnosiły firmy, które odkupiły roszczenia od konsumentów. Pisaliśmy o tym w analizie ile warte jest roszczenie o darmowy kredyt, wskazując, że tysiące osób sprzedaje swoje sprawy, zanim pozna ich wartość.
W drugim kwartale ta proporcja zaczęła się kruszyć. Liczba pozwów konsumenckich wzrosła o 108 proc. — ponad dwukrotnie — podczas gdy pozwów firm przybyło o 39 proc. Udział firm skupujących spadł z 73 do 65 proc., a udział konsumentów wzrósł z 24 do ponad 31 proc.
W ocenie autora to najbardziej wymowny wskaźnik w całym zestawieniu. Firmy skupujące roszczenia działają zawodowo i reagują na sygnały rynkowe z wyprzedzeniem. Konsumenci reagują wtedy, gdy informacja do nich dotrze — a podwojenie liczby ich pozwów w jednym kwartale oznacza, że świadomość istnienia sankcji kredytu darmowego wyraźnie się rozszerzyła. Jeśli ta tendencja się utrzyma, to właśnie ona, a nie aktywność firm windykacyjnych, będzie napędzać kolejne kwartały.
Kolejka rośnie szybciej, niż sądy nadążają
Sądy nie stały bezczynnie — wręcz przeciwnie. W pierwszym kwartale załatwiły 449 spraw, w drugim 1 929, czyli ponad cztery razy więcej. Wskaźnik załatwień wzrósł z 10 do 28 proc. kwartalnego wpływu.
To wciąż jednak za mało. Napływ pozostaje znacznie większy od liczby spraw zamykanych, więc kolejka rośnie: z 3 944 na koniec marca do 8 888 na koniec czerwca. W ciągu jednego kwartału przybyło 4 944 spraw oczekujących — wzrost o 125 proc.
Warto też odnotować niuans, o którym pisało money.pl: w kategorii „inne załatwienia” znalazło się 984 z 1 513 spraw wniesionych przez firmy skupujące. Ministerstwo wyjaśniło, że kategoria ta obejmuje głównie czynności proceduralne — przekazanie sprawy według właściwości, zwrot pozwu, połączenie spraw. To nie są rozstrzygnięcia merytoryczne, więc statystyka załatwień wygląda korzystniej, niż wynikałoby to z liczby faktycznie osądzonych sporów.
Czego oficjalny licznik nie pokazuje
Wszystkie powyższe liczby mają jedno wspólne ograniczenie, które trzeba wyraźnie zaznaczyć. Ewidencja Ministerstwa Sprawiedliwości nosi nazwę odnoszącą się do roszczeń z umów bankowych. Resort dwukrotnie potwierdził dziennikarzom money.pl, że sprawy przeciwko instytucjom pożyczkowym nie są w tej statystyce wyodrębnione.
Tymczasem sankcja kredytu darmowego wynika z ustawy o kredycie konsumenckim i obejmuje również pożyczki udzielane przez firmy pozabankowe — a to właśnie w tym segmencie odsetek wadliwych umów bywa najwyższy. Oznacza to, że oficjalne 11 247 spraw nie opisuje całego zjawiska, lecz wyłącznie jego bankową część.
Drugą wartością, do której należy podchodzić ostrożnie, jest przywoływany publicznie scenariusz mówiący o dziesiątkach milionów potencjalnych spraw. Liczba ta padła w czerwcu z ust ministra sprawiedliwości, ale resort — mimo powtarzanych pytań dziennikarzy — nie ujawnił podstaw tego szacunku ani stojących za nim wyliczeń. Trudno ją zatem traktować jako prognozę.
Jak to będzie wyglądać na koniec 2026 roku
Przechodzimy do pytania, które interesuje najbardziej. Poniżej trzy scenariusze — nie prognozy, lecz proste ekstrapolacje dotychczasowego tempa. Każdy zakłada inną odpowiedź na pytanie, czy dynamika z drugiego kwartału się utrzyma.
| Scenariusz | III kw. | IV kw. | Cały 2026 |
| A. Plateau tempo z II kw. bez zmian |
6 872 | 6 872 | ok. 25 tys. |
| B. Wygasanie dynamika słabnie o połowę co kwartał |
ok. 8 800 | ok. 10 100 | ok. 30 tys. |
| C. Kontynuacja +57 proc. kwartał do kwartału |
ok. 10 800 | ok. 16 900 | ok. 39 tys. |
Wyliczenia własne oparte na danych Ministerstwa Sprawiedliwości za I i II kwartał 2026 r. To ekstrapolacje matematyczne, a nie prognozy — nie uwzględniają wpływu przyszłych orzeczeń TSUE i Sądu Najwyższego, zmian legislacyjnych ani ewentualnych rozwiązań sektorowych. Statystyka nie obejmuje spraw przeciwko instytucjom pożyczkowym.
W ocenie autora najbardziej prawdopodobny jest scenariusz zbliżony do wariantu B. Scenariusz C wymagałby utrzymania jednorazowego impulsu, jakim był kwietniowy wyrok TSUE — a takie skoki z natury wygasają. Scenariusz A zakłada z kolei natychmiastowe zatrzymanie dynamiki, co przy podwajającej się liczbie pozwów konsumenckich wydaje się zbyt ostrożne. Oznaczałoby to, że rok 2026 zamknie się liczbą rzędu trzydziestu tysięcy spraw w samym segmencie bankowym — blisko trzykrotnie więcej niż w pierwszym półroczu.
A w połowie 2027 roku?
| Scenariusz | I poł. 2027 | Narastająco od 1.01.2026 |
| A. Plateau | ok. 13,7 tys. | ok. 39 tys. |
| B. Wygasanie | ok. 22 tys. | ok. 52 tys. |
| C. Kontynuacja | ok. 68 tys. | ok. 107 tys. |
Jeszcze bardziej wymowna jest projekcja kolejki. Przy utrzymaniu obecnego wskaźnika załatwień na poziomie 28 proc. wpływu i przy scenariuszu wygasania, liczba spraw oczekujących na rozpoznanie rosłaby następująco:
| Koniec kwartału | Sprawy oczekujące | Wzrost wobec 30.06.2026 |
| 30.06.2026 (stan faktyczny) | 8 888 | — |
| 30.09.2026 | ok. 15,2 tys. | +72 proc. |
| 31.12.2026 | ok. 22,5 tys. | +153 proc. |
| 30.06.2027 | ok. 38,4 tys. | +332 proc. |
Przy średniej wartości sprawy wynoszącej niecałe 40 tysięcy złotych — tyle wynika ze zsumowania danych trzech banków — wartość przedmiotu sporu we wszystkich sprawach objętych tą statystyką sięgnęłaby na koniec 2026 roku około 1,2 mld zł, a w połowie 2027 roku ponad 2 mld zł. I to wyłącznie w segmencie bankowym, bez firm pożyczkowych.
Dlaczego to poważny problem dla banków
Skala liczona w miliardach złotych nie jest dla sektora bankowego zagrożeniem egzystencjalnym — dla porównania rezerwy na ryzyko frankowe samego Millennium przekraczają 5,6 mld zł. Problem leży gdzie indziej i ma cztery wymiary.
| ① Niepewność wyceny. Banki muszą tworzyć rezerwy i korygować przyszłe przepływy, nie wiedząc, jak sądy zastosują wyrok TSUE. Pekao wprost zaznacza w raporcie, że wobec braku jednolitych interpretacji szacunki mogą wymagać zmiany; ② Kierunek orzecznictwa. Narastająco banki wygrywają 87 proc. spraw, ale dane Pekao za sam drugi kwartał pokazują spadek tego udziału do 63 proc. Jeśli tendencja się utrzyma, dotychczasowe założenia rezerw okażą się zbyt optymistyczne; ③ Osiem pytań w Luksemburgu. Przed TSUE czekają sprawy dotyczące liczenia rocznego terminu, proporcjonalności sankcji i badania umowy z urzędu. Rozstrzygnięcie każdej z nich może istotnie przesunąć punkt równowagi; ④ Zmiana struktury powodów. Dopóki pozywały głównie firmy skupujące roszczenia, ryzyko było skoncentrowane i przewidywalne. Podwojenie liczby pozwów konsumenckich w jednym kwartale oznacza, że baza potencjalnych powodów jest znacznie szersza niż zakładano. |
Dla sądów problem jest natomiast całkiem realny już dziś. Kolejka rosnąca o 125 proc. kwartalnie, przy 97,6 proc. spraw w pierwszej instancji, oznacza, że fala rozstrzygnięć merytorycznych dopiero nadchodzi — a wraz z nią dopiero ukształtuje się linia orzecznicza.
|
Zanim zdecydujesz cokolwiek — poznaj wartość swojej sprawy Roczny termin z art. 45 ust. 5 dotyczy złożenia oświadczenia, a nie wytoczenia powództwa — kto zdąży z pismem, zachowuje uprawnienie na dalsze lata. Skorzystaj z darmowego sprawdzenia umowy na skdomat.pl; gotowy dokument przygotujesz przez oswiadczenieskd.pl. Pytania w sprawach SKD: pln@adwokatjsosnowski.pl |
|
W II kwartale konsumenci złożyli dwa razy więcej pozwów niż w I. Sprawdź, czy Twoja umowa daje podstawy do sankcji i ile realnie warte jest roszczenie. Ocena dokumentów w skdomat.pl nic nie kosztuje, a zespół Kancelarii Sosnowski Adwokaci i Radcowie Prawni pokaże, na co możesz liczyć i ile wyniesie poprowadzenie sprawy. Bezpłatna analiza: skdomat.pl » Kontakt: pln@adwokatjsosnowski.pl |
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Ile jest spraw o sankcję kredytu darmowego?
Według ewidencji Ministerstwa Sprawiedliwości w pierwszym półroczu 2026 r. do sądów wpłynęło 11 247 spraw: 4 375 w pierwszym kwartale i 6 872 w drugim. Statystyka obejmuje wyłącznie roszczenia z umów bankowych — spraw przeciwko instytucjom pożyczkowym nie wyodrębnia.
Ile spraw o SKD mają Alior, Pekao, Millennium i mBank?
Alior Bank raportował 4 690 spraw o wartości 213,4 mln zł (stan na 31.03.2026), Bank Millennium 2 667 (31.03.2026), Bank Pekao 1 903 o wartości 60,4 mln zł, a mBank 1 399 o wartości 44 mln zł (oba na 30.06.2026). Łącznie ponad 10,6 tysiąca.
Ile banki tracą na wyroku TSUE?
Trzy banki ujawniły łącznie 257,5 mln zł obciążeń: Pekao 126 mln zł, Alior 96,5 mln zł, Millennium 35 mln zł. mBank zaprzestał naliczania odsetek od finansowanych kosztów od 23 kwietnia 2026 r., nie podając kwoty. To nie są rezerwy na przegrane procesy, lecz skutek zaprzestania pobierania określonego strumienia przychodów.
Czy banki wygrywają sprawy o sankcję kredytu darmowego?
Narastająco tak — z 891 spraw zakończonych prawomocnie w trzech bankach, które podały takie dane, banki wygrały 778, czyli 87,3 proc. Większość tych rozstrzygnięć zapadła jednak przed wyrokiem TSUE z 23 kwietnia 2026 r. Dane Pekao za sam drugi kwartał pokazują spadek skuteczności banku do 62,7 proc.
Ile spraw o SKD będzie na koniec 2026 roku?
Przy utrzymaniu tempa z drugiego kwartału byłoby to około 25 tysięcy, przy stopniowo wygasającej dynamice około 30 tysięcy, a przy utrzymaniu wzrostu o 57 proc. kwartalnie około 39 tysięcy. To ekstrapolacje dotychczasowego tempa, a nie prognozy.
Dlaczego rośnie liczba pozwów konsumenckich?
W drugim kwartale 2026 r. konsumenci wnieśli 2 158 pozwów wobec 1 038 w pierwszym, czyli o 108 proc. więcej. Prawnicy konsumenccy wiążą to ze wzrostem świadomości po kwietniowym wyroku TSUE i z rosnącą liczbą osób weryfikujących swoje umowy.
Czy sądy nadążają z rozpoznawaniem tych spraw?
Nie. Choć w drugim kwartale sądy załatwiły 1 929 spraw wobec 449 w pierwszym, kolejka wzrosła z 3 944 do 8 888. Dodatkowo 97,6 proc. nowych spraw trafia do pierwszej instancji, więc większość sporów jest dopiero na początku drogi sądowej.
|
Źródło danych i zastrzeżenia · stan na 30 lipca 2026 r. Dane bankowe pochodzą z raportów okresowych: Grupy Banku Pekao S.A. i Grupy mBanku S.A. za I półrocze 2026 r. (stan na 30.06.2026), Alior Banku S.A. i Grupy Banku Millennium S.A. za I kwartał 2026 r. (stan na 31.03.2026) oraz z raportu bieżącego Alior Banku z 20 lipca 2026 r. Różne daty raportowania ograniczają porównywalność, a suma spraw z czterech banków zaniża rzeczywistą skalę. Statystyki sądowe za I i II kwartał 2026 r. pochodzą z ewidencji Ministerstwa Sprawiedliwości, przytoczone za publikacjami money.pl z 24 i 30 lipca 2026 r. Wskaźniki procentowe, wartości średnie oraz wszystkie scenariusze na lata 2026–2027 są wyliczeniami własnymi redakcji: stanowią matematyczne ekstrapolacje dotychczasowego tempa, nie są prognozami i nie uwzględniają wpływu oczekiwanych orzeczeń TSUE i Sądu Najwyższego, zmian legislacyjnych związanych z wdrożeniem dyrektywy CCD2 ani ewentualnych rozwiązań sektorowych. Ewidencja Ministerstwa Sprawiedliwości nie obejmuje w wydzielonej kategorii spraw przeciwko instytucjom pożyczkowym, co resort potwierdził dziennikarzom money.pl. Sankcja kredytu darmowego nie jest rozstrzygnięciem automatycznym — decyduje o niej sąd na podstawie treści konkretnej umowy, orzecznictwo pozostaje rozbieżne, a dane banków wskazują, że w ujęciu narastającym większość spraw kończy się dla nich korzystnie. Wytoczenie powództwa wiąże się z ryzykiem procesowym i kosztami. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. |
