Do skrzynek ponad 3,1 miliona kredytobiorców trafią w najbliższych miesiącach propozycje zmiany sposobu oprocentowania. Pytania są za każdym razem te same: czy muszę to podpisać, co jeśli odmówię, czy rata wzrośnie i czy podpis zamknie mi drogę do sądu. Odpowiadamy po kolei, na podstawie projektu ustawy i wypowiedzi ekspertów — bez straszenia i bez uspokajania na siłę.

Najkrótsze możliwe streszczenie Nie musisz podpisywać. Odmowa nie pozwoli bankowi wypowiedzieć umowy ani zażądać wcześniejszej spłaty. Bank nie może przy tej okazji podnieść marży. Na decyzję dostaniesz dwa miesiące, a oferta ma w tym czasie wiązać bank. Ryzyko nie leży w samej zmianie wskaźnika, tylko w dodatkowych oświadczeniach, które mogą się znaleźć w dokumencie. Uwaga: opisane zasady wynikają z projektu ustawy, który nie został jeszcze uchwalony.

Dziesięć pytań, dziesięć odpowiedzi ▸ Czy muszę podpisać aneks WIBOR na POLSTR? ▸ Co się stanie, jeśli nie podpiszę? ▸ Czy podpisanie aneksu zamyka drogę do sądu? ▸ Czy po zmianie na POLSTR rata wzrośnie czy spadnie? ▸ Czy bank może przy okazji podnieść marżę? ▸ Ile mam czasu na decyzję? ▸ Kiedy dostanę aneks i do kiedy działa WIBOR? ▸ Co to jest spread korygujący? ▸ Jakich zapisów szukać w dokumencie? ▸ Podpisałem już aneks — co teraz?

Czy muszę podpisać aneks WIBOR na POLSTR?

Nie. Aneks to porozumienie, a porozumienia nikt nie musi zawierać — chyba że obowiązek wynika wprost z umowy. Zwracają na to uwagę prawnicy komentujący reformę: skoro zmiana ma następować przez aneks, a nie z mocy samego prawa, to znaczy, że mówimy o nowym uzgodnieniu między bankiem a klientem.

Warto zwrócić uwagę na sam ten fakt. Gdyby chodziło wyłącznie o techniczną podmianę nazwy wskaźnika, wystarczyłoby działanie ustawodawcy. Skoro preferowaną drogą jest aneks, dokument z definicji zawiera coś więcej niż samą nazwę — i dlatego warto go przeczytać, zanim się go podpisze.

Co się stanie, jeśli nie podpiszę?

To pytanie budzi największy niepokój, a odpowiedź jest uspokajająca. Zgodnie z projektem ustawy odmowa podpisania aneksu ani brak odpowiedzi na ofertę banku nie mogą stanowić podstawy do:

① wypowiedzenia umowy kredytu; ② postawienia kredytu w stan natychmiastowej wymagalności, czyli żądania spłaty całości od ręki; ③ jednostronnej zmiany marży ani innych warunków umowy.

Jeśli nie podpiszesz, umowa działa dalej na dotychczasowych zasadach. WIBOR ma być publikowany jeszcze przez wiele lat, więc nie ma sytuacji, w której z dnia na dzień zabraknie podstawy do wyliczenia Twojej raty.

Ważne zastrzeżenie do całego tekstu Powyższe zabezpieczenia wynikają z projektu ustawy skierowanego do konsultacji 22 czerwca 2026 r. (nr UC132). Przyjęcie przez Radę Ministrów planowano na trzeci kwartał 2026 roku, ale na dziś to wciąż projekt, a jego ostateczna treść może się zmienić. Jeżeli dostaniesz aneks przed wejściem przepisów w życie, nie będzie to oferta ustawowa, tylko zwykła propozycja umowna — i wtedy powyższe gwarancje nie działają.

Czy podpisanie aneksu zamyka drogę do sądu?

To pytanie zadaje sobie każdy, kto choć raz pomyślał o kwestionowaniu swojej umowy. Odpowiedź brzmi: zależy wyłącznie od treści dokumentu.

Sama zmiana wskaźnika działa na przyszłość. Jeżeli umowa miała wadę w chwili zawarcia, to podmiana WIBOR-u na POLSTR tej wady nie usuwa — sąd ocenia bowiem umowę pierwotną. Prawnicy komentujący reformę są w tej sprawie zgodni: jeśli umowa od początku była wadliwa, aneks zwykle jej nie uzdrawia.

Ryzyko leży gdzie indziej. Adwokat Jakub Bartosiak z kancelarii MBM Legal ostrzega, że w razie późniejszego sporu podpisanie aneksu może zostać uznane przez sąd za świadome potwierdzenie dotychczasowych postanowień, zaakceptowanie sposobu wykonywania umowy albo zrzeczenie się roszczeń. Radca prawny Jarosław Chałas z Kancelarii Chałas i Wspólnicy dodaje, że sam podpis nie powinien automatycznie pozbawiać kredytobiorcy możliwości dochodzenia praw, ale bank może próbować powoływać się na treść dokumentu jako argument procesowy.

Sedno w jednym zdaniu. Podpis pod techniczną zmianą wskaźnika zwykle nie szkodzi. Podpis pod oświadczeniem, że wszystko było w porządku i nie masz roszczeń — może zaszkodzić bardzo. A jedno bywa doklejone do drugiego w tym samym dokumencie.

Masz aneks przed sobą i nie wiesz, co podpisujesz? Prześlij dokument do bezpłatnej analizy aneksu przed podpisaniem. Sprawdzimy, czy zawiera wyłącznie zmianę wskaźnika, czy także oświadczenia, które mogą zostać wykorzystane przeciwko Tobie w ewentualnym sporze — i wskażemy, o usunięcie których zapisów warto wystąpić.

Czy po zmianie na POLSTR rata wzrośnie czy spadnie?

Uczciwa odpowiedź: nikt tego z góry nie zagwarantuje, a każdy, kto obiecuje pewną obniżkę, mija się z prawdą.

POLSTR i WIBOR to wskaźniki liczone inaczej. POLSTR opiera się na rzeczywistych transakcjach jednodniowych, WIBOR — na stawkach dla depozytów o dłuższych terminach. Krótkie stawki POLSTR bywają niższe od odpowiadających im stawek WIBOR, ale przy dłuższych terminach relacja potrafi się odwrócić.

Wskaźnik (odczyty z czerwca 2026 r.)	Poziom
WIBOR 3M	ok. 3,84 proc.
POLSTR 3M	ok. 3,6–3,75 proc.
Stopa referencyjna NBP	3,75 proc.

Odczyty poglądowe z drugiej połowy czerwca 2026 r. Notowania zmieniają się codziennie — przed decyzją sprawdź aktualne wartości.

Różnica rzędu kilkunastu punktów bazowych przy kredycie na 300 tys. zł oznacza kilkadziesiąt złotych miesięcznie — realne, ale nie rewolucyjne. I co ważniejsze: to różnica z jednego dnia. Za rok relacja obu wskaźników może wyglądać inaczej, bo reagują one na zmiany stóp w odmiennym tempie.

Czy bank może przy okazji podnieść marżę?

Zgodnie z projektem ustawy — nie. Oferta zmiany oprocentowania w istniejącej umowie nie może prowadzić do wzrostu marży ustalonej w dotychczasowej umowie.

To istotne, bo w przestrzeni publicznej krąży ostrzeżenie, że „rata wzrośnie, bo bank podniesie marżę”. Przy ustawowej ofercie zamiany wskaźnika taki mechanizm byłby zakazany. Ostrzeżenie pasuje raczej do nowych kredytów, w których bank ustala warunki od zera, albo do zwykłej propozycji refinansowania — a nie do konwersji Twojej obecnej umowy.

Nie zwalnia to jednak z czujności. Sprawdź w dokumencie, jaka marża jest w nim wpisana, i porównaj ją z marżą z umowy pierwotnej. Jeśli się różnią — to sygnał, że dokument wykracza poza samą zamianę wskaźnika.

Ile mam czasu na decyzję?

Projekt przewiduje, że klient dostanie dwa miesiące na odpowiedź, a oferta banku ma w tym czasie wiązać — czyli bank nie może jej w międzyczasie wycofać ani pogorszyć.

To dużo czasu na spokojne przeczytanie dokumentu i konsultację. Dlatego presja czasu ze strony doradcy jest sygnałem ostrzegawczym, a nie powodem do pośpiechu. Jeśli usłyszysz, że „ofertę trzeba przyjąć do końca tygodnia”, poproś o egzemplarz do domu i sprawdź w piśmie, jaki termin faktycznie wyznaczono.

Kiedy dostanę aneks i do kiedy działa WIBOR?

Data	Co się dzieje
III kwartał 2026	Planowane przyjęcie projektu przez Radę Ministrów — termin planowany, nie pewny
1 stycznia 2027	WIBOR znika z nowych umów kredytowych
9 miesięcy od wejścia przepisów	Tyle czasu mają banki na złożenie oferty wszystkim kredytobiorcom — stąd rozłożenie wysyłki w czasie
31 grudnia 2036	Ostatnia publikacja WIBOR-u. Do tego czasu Twoja umowa może działać na dotychczasowych zasadach

Skala przedsięwzięcia tłumaczy, dlaczego nie wszyscy dostaną pismo tego samego dnia. Według danych nadzoru przywołanych w uzasadnieniu projektu chodzi o ponad 3,1 mln umów — około 1,66 mln kredytów hipotecznych i blisko 1,48 mln konsumenckich opartych na WIBOR 1M, 3M lub 6M.

Dziesięć lat to bardzo długi okres przejściowy — i to najlepszy argument przeciwko pośpiechowi. Nie ma powodu, by decydować pod presją, skoro obecny stan może trwać jeszcze dekadę.

Co to jest spread korygujący?

To pojęcie pojawi się w wielu aneksach i warto rozumieć je zawczasu, bo przesądza o tym, czy zmiana wskaźnika przełoży się na Twoją ratę.

WIBOR i POLSTR liczy się inaczej, więc ich poziomy nie są tożsame. Żeby sama podmiana wskaźnika nie zmieniła nagle wysokości zobowiązania — w żadną stronę — dodaje się korektę wyrównującą różnicę. To właśnie spread korygujący.

Praktyczna konsekwencja. Jeżeli w Twoim aneksie pojawi się spread korygujący, korzyść z niższego POLSTR-u może zostać w znacznej części lub całości zniwelowana — bo taki właśnie jest cel tego mechanizmu. Dlatego licząc opłacalność, nie porównuj samych wskaźników. Porównaj oprocentowanie łączne: nowy wskaźnik plus spread plus marża, wobec dotychczasowego WIBOR plus marża.

Jakich zapisów szukać w dokumencie?

Tu przechodzimy do sedna, bo to nie parametry są niebezpieczne, tylko oświadczenia. Poniżej rodzaje zapisów, na które eksperci zwracają uwagę najczęściej.

Rodzaj zapisu	Dlaczego bywa problematyczny
Zrzeczenie się roszczeń	Najpoważniejszy. Deklaracja, że nie wnosisz wobec banku żadnych roszczeń z umowy pierwotnej
Potwierdzenie, że byłeś należycie poinformowany	Dotyczy stanu sprzed lat, którego dziś nie pamiętasz. Bank może się na to powołać, jeśli zarzut dotyczy właśnie zakresu informacji o ryzyku
Uznanie wysokości zadłużenia	Potwierdzasz saldo wyliczone według kwestionowanych zasad
Potwierdzenie prawidłowego wykonywania umowy	Oświadczasz, że bank przez lata rozliczał kredyt poprawnie
Klauzule interpretacyjne	Zapisy narzucające sposób rozumienia dotychczasowych postanowień umowy
Potwierdzenie woli związania umową w pierwotnym kształcie	Może być odczytane jako świadoma akceptacja kwestionowanych zapisów

Adwokat Jakub Bartosiak wskazuje wprost, o co warto wystąpić przed podpisaniem: o usunięcie zrzeczenia się roszczeń z pierwotnej umowy oraz o rezygnację z potwierdzania, że w dacie zawarcia umowy otrzymało się wszystkie informacje i w pełni rozumiało zasady ustalania oprocentowania.

Czy da się negocjować? Dr Wanesa Choptiany-Mańka z Uniwersytetu WSB Merito studzi oczekiwania: przy milionach umów banki najpewniej przygotują jednolite wzory, więc pole do indywidualnych ustaleń będzie ograniczone. Nie znaczy to jednak, że nie warto próbować — a każdą odmowę banku warto zachować na piśmie, choćby w korespondencji mailowej.

Podpisałem już aneks — co teraz?

Przede wszystkim: to nie jest sytuacja beznadziejna. Ocenie sądu podlega umowa pierwotna, a jeśli była wadliwa od początku, aneks zwykle jej nie naprawia.

Trzeba jednak liczyć się z tym, że bank może powołać się na podpisany dokument jako jeden z argumentów procesowych. Znaczenie, jakie nada mu sąd, zależy od konkretnej treści aneksu oraz okoliczności jego zawarcia — na przykład od tego, ile czasu dano na decyzję i jak wyjaśniono skutki podpisu.

① Odszukaj egzemplarz aneksu — jeśli go nie masz, zażądaj kopii od banku; ② Zachowaj umowę pierwotną wraz z wcześniejszymi aneksami i harmonogramem; ③ Zbierz korespondencję z banku dotyczącą propozycji — także wiadomości w bankowości elektronicznej; ④ Zanotuj okoliczności: ile czasu dostałeś, co powiedziano Ci o skutkach, czy proponowano konsultację; ⑤ Zleć ocenę dokumentu — dopiero zestawienie aneksu z umową pierwotną pokazuje, co realnie się zmieniło.

Nie podpisuj dokumentu, którego nie rozumiesz. Masz na to dwa miesiące Prześlij aneks do bezpłatnej analizy przed podpisaniem. Sprawdzimy, czy dokument ogranicza się do zmiany wskaźnika, czy zawiera oświadczenia mogące zaszkodzić w ewentualnym sporze — i wskażemy, o usunięcie których zapisów warto wystąpić. Jeśli aneks jest czysto techniczny, powiemy to wprost. Bezpłatna analiza aneksu » Analiza całej umowy » tel. (22) 295 12 94  |  662 739 378  |  pln@adwokatjsosnowski.pl

Stan prawny na 4 sierpnia 2026 r. Opisane zasady dotyczące oferty zmiany oprocentowania, dwumiesięcznego terminu na decyzję, zakazu podwyższenia marży oraz skutków odmowy wynikają z projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu rozwoju rynku finansowego oraz zwiększenia stabilności finansowej (nr UC132), skierowanego do konsultacji publicznych 22 czerwca 2026 r. Projekt nie został uchwalony; przyjęcie przez Radę Ministrów planowano na III kwartał 2026 r., a ostateczna treść przepisów — w tym zasady dotyczące marży, terminów i spreadu korygującego — może ulec zmianie. Aneks otrzymany przed wejściem przepisów w życie stanowi zwykłą propozycję umowną, do której opisane gwarancje ustawowe nie mają zastosowania.  Materiał ma charakter informacyjny, nie stanowi porady prawnej ani rekomendacji podpisania bądź niepodpisania jakiegokolwiek dokumentu.