PKO BP i sankcja kredytu darmowego: 7 666 spraw i 222 mln zł. Ile mogą zyskać klienci na skd?
Największy bank w Polsce ma też największy portfel sporów o sankcję kredytu darmowego. Na 30 czerwca 2026 roku toczyło się przeciwko Grupie PKO BP 7 666 postępowań o wartości 222 mln złotych. Pół roku wcześniej było ich 6 677 przy wartości 180 mln, co oznacza przyrost o 989 spraw w sześć miesięcy.
Ciekawsze od samych liczb jest to, jak bank tłumaczy przyczyny wzrostu. W sprawozdaniu zarządu wskazuje na skutki wyroku TSUE i wymienia wśród nich intensyfikację działań marketingowych kancelarii odszkodowawczych. O zwrotach odsetek od kredytowanych kosztów, które równolegle wypłacają inne banki, nie wspomina ani słowem.
Ile spraw o SKD ma PKO BP?
Na 30 czerwca 2026 roku przeciwko Grupie toczyło się 7 666 postępowań o wartości przedmiotu sporu 222 mln złotych. Dane te bank podaje w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, w części o sprawach spornych.
| Pozycja (stan na 30 czerwca 2026 r.) | Wartość |
| Liczba postępowań | 7 666 |
| Wartość przedmiotu sporu | 222 mln zł |
| Średnia wartość jednej sprawy | ok. 29 000 zł (wyliczenie własne) |
| Czego dotyczą sprawy | Głównie umów pożyczek gotówkowych |
| Kto je wnosi | Klienci lub podmioty, które nabyły od nich wierzytelności |
| Stanowisko banku | Kwestionuje zasadność roszczeń; orzecznictwo ocenia jako w większości korzystne dla siebie |
Bank pisze ogólnie o „umowach pożyczek gotówkowych”, ale na własnej umowie zobaczysz nazwę handlową. Pod tymi nazwami PKO BP udzielał przez lata kredytów konsumenckich:
| ① Mini Ratka ② Pożyczka gotówkowa ③ Pożyczka Platinum ④ Ekopożyczka ⑤ kredyty konsolidacyjne i pozostałe pożyczki konsumenckie do 255 550 zł |
Rozpoznajesz którąś z tych nazw na swojej umowie? To właśnie ich dotyczy spór opisany w raporcie. Poszczególne produkty omawiamy w osobnym tekście: sankcja kredytu darmowego w PKO BP: Mini Ratka, Pożyczka gotówkowa, Platinum i Ekopożyczka.
Zwróć uwagę na przedostatni wiersz. PKO BP, podobnie jak Alior, wyraźnie zaznacza, że część pozwów wnoszą firmy skupujące wierzytelności, a nie sami kredytobiorcy. To rozróżnienie ma znaczenie przy czytaniu statystyk wygrywalności, o czym piszemy w analizie jakie są szanse na wygraną w sprawie o sankcję kredytu darmowego.
Jak szybko rośnie ten portfel?
O 989 spraw i 42 mln złotych w ciągu sześciu miesięcy. PKO BP jako jeden z nielicznych podaje dane porównawcze, więc dynamikę da się policzyć.
| Stan na | Liczba spraw | Wartość sporu |
| 31 grudnia 2025 r. | 6 677 | 180 mln zł |
| 30 czerwca 2026 r. | 7 666 | 222 mln zł |
| Przyrost | +989 (+14,8 proc.) | +42 mln (+23,3 proc.) |
Wychodzi z tego około 165 nowych spraw miesięcznie. Ciekawsze jest jednak co innego: wartość sporu rośnie szybciej niż liczba postępowań. Średnia sprawa podrożała z niespełna 27 tysięcy do blisko 29 tysięcy złotych.
W ocenie autora to sygnał, że do sądów trafiają umowy na wyższe kwoty, nie tylko drobne pożyczki. Możliwe, że pełnomocnicy dobierają sprawy staranniej niż w pierwszej fali pozwów.
Jak to wygląda na tle innych banków?
PKO BP ma najwięcej spraw w sektorze, choć nie najwyższą wartość sporu. Ta przypada Aliorowi, którego portfel jest mniejszy liczebnie, za to złożony z droższych umów.
| Bank | Sprawy | Wartość sporu | Średnia sprawa |
| PKO BP | 7 666 | 222,0 mln zł | 29,0 tys. zł |
| Alior Bank | 5 275 | 241,2 mln zł | 45,7 tys. zł |
| BNP Paribas | 2 035 | 52,0 mln zł | 25,6 tys. zł |
| Pekao | 1 903 | 60,4 mln zł | 31,7 tys. zł |
| mBank | 1 399 | 44,0 mln zł | 31,5 tys. zł |
| Razem | 18 278 | 619,6 mln zł | — |
Zestawienie własne redakcji na podstawie raportów pięciu banków za I półrocze 2026 r. Sumy dotyczą wyłącznie tych instytucji, a nie całego sektora.
W pięciu bankach toczy się ponad 18 tysięcy spraw o łącznej wartości blisko 620 mln złotych. Sam PKO BP odpowiada za 42 procent tej liczby.
|
Masz pożyczkę gotówkową w PKO BP? Sprawy przeciwko temu bankowi dotyczą głównie właśnie pożyczek gotówkowych. Sprawdzimy, czy Twoja umowa zawiera mechanizm zakwestionowany przez TSUE, i policzymy kwotę roszczenia. Reklamację przygotujemy za 1 zł, pełna analiza umowy dostępna jest na skdomat.pl, a mechanizm sankcji tłumaczymy w przewodniku po SKD. |
Co bank pisze o kancelariach?
To najciekawszy fragment całego raportu. Kancelarie pojawiają się dwukrotnie, zawsze przy opisie ryzyka i zawsze w sformułowaniach, które warto przeczytać uważnie.
Pierwszy raz przy opisie skutków kwietniowego wyroku TSUE. Bank wymienia dwie możliwe konsekwencje: intensyfikację działań marketingowych kancelarii odszkodowawczych w celu pozyskania klientów oraz wzrost liczby pozwów sądowych.
Drugi raz na liście czynników ryzyka. Bank pisze o ryzyku niekorzystnego trendu w orzecznictwie, wynikającego z niewłaściwego zdaniem klientów lub kancelarii wyspecjalizowanych w dochodzeniu tego typu roszczeń wypełniania obowiązków ustawowych.
|
Dwa zabiegi w jednym zdaniu Po pierwsze, wzrost liczby roszczeń zostaje przypisany marketingowi kancelarii, a nie treści umów. Po drugie, wątpliwości co do obowiązków ustawowych opatrzono zastrzeżeniem zdaniem klientów lub kancelarii, czyli podano jako cudzy pogląd. W ocenie autora konstrukcja jest starannie przemyślana: opisuje zjawisko, nie przyznając niczego co do przyczyn. |
Warto zestawić to z jednym faktem. Kancelarie nie piszą umów ani nie naliczają odsetek od kredytowanych kosztów. Mogą co najwyżej wskazać mechanizm, który TSUE uznał za sprzeczny z dyrektywą, a Sąd Najwyższy potwierdził wyrokiem z 8 lipca 2026 roku (sygn. II CSKP 89/26).
Jak PKO BP opisuje wyrok TSUE?
Rzetelnie i szczegółowo, z jednym drobnym akcentem. Bank streszcza rozstrzygnięcie w dwóch punktach, wskazując, że kredytodawca nie może włączać do umów warunków dotyczących oprocentowania kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu ani naliczać odsetek od kosztów, które nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi.
Dodaje przy tym istotne doprecyzowanie: oprocentowanie może być stosowane wyłącznie do wypłaconej kwoty kredytu, a nie do całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta.
Akcent znajduje się w sprawozdaniu zarządu, gdzie bank pisze, że TSUE wydał wyrok „w sprawie innego banku”. Formalnie zgadza się, bo pytanie prejudycjalne dotyczyło umowy Banku Pekao. W ocenie autora zaznaczenie ma jednak swoją wymowę: sygnalizuje dystans wobec rozstrzygnięcia, choć opisany mechanizm dotyczy całego rynku, nie jednej instytucji.
Opinia rzecznika generalnego, która może wiele zmienić
PKO BP odnotowuje w raporcie jeszcze jedno zdarzenie, o którym w mediach mówi się mało, a które dla kredytobiorców może okazać się bardzo korzystne.
11 czerwca 2026 roku rzecznik generalny TSUE wydał opinię w sprawie C-831/24. Wskazał w niej, że sąd krajowy rozpatrujący spór, w którym konsument powołuje się na sankcję kredytu darmowego, ma obowiązek zbadać z urzędu wszystkie potencjalne naruszenia, również te, których konsument wyraźnie nie podnosi.
|
Dlaczego to może być przełomowe Dziś kredytobiorca musi trafnie wskazać naruszenie, na które się powołuje. Gdyby Trybunał podzielił stanowisko rzecznika, sąd badałby całą umowę z urzędu, niezależnie od tego, co znalazło się w pozwie. Zmniejszyłoby to znaczenie jakości samego pisma procesowego, a zwiększyło rolę treści dokumentu. Sam bank zaznacza, że opinia ma charakter doradczy i nie wiąże Trybunału, choć sędziowie często biorą ją pod uwagę. |
Czy PKO BP zapowiada zwrot odsetek?
Nie. W raporcie nie ma o tym ani słowa, a bank utrzymuje, że kwestionuje zasadność roszczeń i że dotychczasowe orzecznictwo jest w większości dla niego korzystne.
To wyraźna różnica wobec części sektora. W sprawach naszych Klientów Pekao SA, Alior Bank i VeloBank po złożeniu reklamacji zwracają odsetki naliczone od skredytowanych prowizji, zwykle bez większych oporów. Doniesienia prasowe dokładają do tej grupy mBank. PKO BP w tym gronie się nie pojawia, a jego raport takiej praktyki nie odnotowuje.
Nie znaczy to, że reklamacja w tym banku nie ma sensu. Znaczy tyle, że na automatyczną wypłatę nie ma co liczyć, a droga do rozliczenia prowadzi raczej przez sąd. Dlaczego zresztą sam zwrot odsetek to za mało, wyjaśniamy w tekście dlaczego zwrot odsetek nie zastępuje sankcji kredytu darmowego.
Ile bank odłożył na ochronę konsumentów?
PKO BP nie podaje osobnej rezerwy na sprawy o sankcję kredytu darmowego. W sprawozdaniu figuruje natomiast szersza pozycja: rezerwa na zagadnienia związane z ochroną konsumentów.
| Rezerwa „Ochrona konsumentów” | Wartość |
| Stan na 1 stycznia 2026 r. | 412 mln zł |
| Zwiększenia w I półroczu 2026 r. | +321 mln zł |
| Stan na 30 czerwca 2026 r. | 733 mln zł |
Ostrożnie z interpretacją. Pozycja obejmuje ogół zagadnień konsumenckich, nie tylko sankcję, więc udziału przypadającego na ten spór wyczytać się z niej nie da.
Wymowna jest za to dynamika. W ciągu półrocza rezerwa urosła o 321 mln złotych, czyli o 78 procent. Rok wcześniej w tym samym okresie zwiększenie wyniosło 125 mln, więc mówimy o skoku ponad dwuipółkrotnym.
Warto też odnotować, gdzie tego tematu nie ma. W prezentacji inwestorskiej za pierwsze półrocze 2026 roku sankcja kredytu darmowego nie pojawia się ani razu, choć franki wymieniono tam pięciokrotnie. Ten sam wzorzec obserwowaliśmy w raporcie BNP Paribas.
Co zmieni się od listopada 2026 roku?
Jest jeszcze jeden termin, o którym warto wiedzieć, patrząc na rosnący portfel sporów. Polska ma wdrożyć nową dyrektywę o kredycie konsumenckim, a termin transpozycji przypada na 20 listopada 2026 roku.
Zapowiadane rozwiązania przewidują zróżnicowanie sankcji zamiast obecnego modelu „wszystko albo nic”: dotkliwość skutku miałaby zależeć od wagi naruszenia. Kierunek prac nie jest jednak przesądzony, a wokół samego utrzymania sankcji toczy się spór, w którym nadzór finansowy postulował jej usunięcie.
|
Dlaczego to ma znaczenie dla terminów Przepisy przejściowe zwykle chronią stosunki zawarte przed zmianą, ale nikt dziś nie zna ostatecznego brzmienia ustawy. Do tego dochodzi termin, który biegnie niezależnie od legislacji: uprawnienie do sankcji wygasa rok po wykonaniu umowy. Przy kredycie już spłaconym zwlekanie ma więc podwójną cenę. |
Ile można odzyskać przy kredycie 50, 100 i 180 tys. zł?
Przy skutecznej sankcji konsument zwraca wyłącznie kwotę, którą faktycznie otrzymał do dyspozycji. Odsetki, prowizja i składka ubezpieczeniowa odpadają w całości. Trzy symulacje na parametrach typowych dla pożyczek gotówkowych.
| Kwota z umowy | Prowizja i ubezpieczenie | Wypłacone do ręki | Okres i oprocentowanie | Odsetki | Odpada przy sankcji |
| 50 000 zł | 6 000 zł | 44 000 zł | 5 lat, 11,0 % | 15 227 zł | ok. 21 200 zł |
| 100 000 zł | 12 000 zł | 88 000 zł | 7 lat, 10,5 % | 41 630 zł | ok. 53 600 zł |
| 180 000 zł | 21 600 zł | 158 400 zł | 8 lat, 10,0 % | 82 210 zł | ok. 103 800 zł |
Symulacje własne redakcji przy założeniu rat równych, prowizji 7 proc. i składki ubezpieczeniowej 5 proc. kwoty kredytu. Parametry poglądowe, nie odtwarzają oferty żadnego banku ani konkretnej umowy.
Proporcja rośnie wraz z okresem kredytowania. Przy pożyczce na 50 tysięcy sankcja zdejmuje z kredytobiorcy równowartość 42 procent kwoty z umowy, przy 100 tysiącach 54 procent, a przy 180 tysiącach już 58 procent.
| Dla porównania: sam zwrot odsetek od kredytowanych kosztów. W powyższych przykładach byłoby to odpowiednio około 1 800 zł, 5 000 zł i 9 900 zł. Pełna sankcja daje kwoty jedenaście do dwunastu razy wyższe, co odpowiada proporcji obserwowanej w sprawach prowadzonych przez naszą Kancelarię. |
Co z tego wynika dla kredytobiorcy?
| Co wynika z raportu | Czego wyczytać się nie da |
| Spór jest największy w sektorze i szybko rośnie: 7 666 spraw, 222 mln zł, około 165 nowych miesięcznie | Bilansu wygranych i przegranych prawomocnie; bank go nie publikuje |
| Dotyczy głównie pożyczek gotówkowych | Udziału sankcji w rezerwie „ochrona konsumentów” |
| Bank kwestionuje roszczenia i nie zapowiada zwrotów odsetek | Skali reklamacji przedsądowych i sposobu ich załatwiania |
| Rezerwa na ochronę konsumentów wzrosła o 78 proc. w pół roku | Perspektyw konkretnej sprawy; te wynikają z dokumentacji, nie ze statystyki |
Praktyczny wniosek pozostaje ten sam co zwykle. O wyniku sprawy przesądza treść konkretnej umowy, a nie wysokość rezerwy ani deklaracje banku o kwestionowaniu roszczeń.
Jest jednak w tym raporcie rzecz warta zapamiętania. Bank przypisuje wzrost roszczeń marketingowi kancelarii, ale nigdzie nie twierdzi, że kwestionowany mechanizm w jego umowach nie występował. To rozróżnienie mówi więcej niż wszystkie liczby razem wzięte.
|
Pożyczka gotówkowa w PKO BP? Sprawdź, co stoi w umowie Zweryfikujemy dokumentację pod kątem mechanizmu zakwestionowanego przez Trybunał, ustalimy wysokość możliwego roszczenia i wskażemy, na czym stoi Twoja sprawa. Brak podstaw również usłyszysz od nas wprost. Reklamacja za 1 zł » Pytania: pln@adwokatjsosnowski.pl | przewodnik po SKD |
|
Stan na 14 sierpnia 2026 r. Źródło: skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za I półrocze 2026 r., sprawozdanie zarządu z działalności Grupy za ten sam okres oraz prezentacja inwestorska za I półrocze 2026 r. Wszystkie dane liczbowe dotyczące PKO BP pochodzą wprost z tych dokumentów. Fragmenty dotyczące kancelarii przytoczono w formie zreferowanej, z zachowaniem sensu wypowiedzi banku. |
