Sankcja kredytu darmowego, uregulowana przepisami ustawy o kredycie konsumenckim nie jest nowym rozwiązanie, bo funkcjonuje już od blisko 13 lat, jak również nie jest pomysłem polskiego ustawodawcy. Sankcja ta została wdrożona do naszego porządku prawnego na skutek implementacji dyrektywy 2008/48/WE, jest zatem odzwierciedleniem europejskich przepisów chroniących konsumenta, a ochrona ta nie polega tylko na karaniu kredytodawców (w końcu sankcja to kara), lecz również na zapewnieniu kredytobiorcom dostępu do odpowiednich i szerokich informacji dotyczących sprzedawanych produktów finansowych.

Darmowy kredyt- sposób na uporanie się ze zobowiązaniem.

Skorzystanie przez kredytobiorcę z sankcji kredytu darmowego powoduje, jak z łatwością się można domyśleć, że udzielony kredytobiorcy staje się darmowy, czyli choć zawarta umowa kredytowa zobowiązuje kredytobiorcę do zapłaty odsetek i prowizji od kredytu, to w rzeczywistości, kosztów tych kredytobiorca nie poniesie, lecz oddać musi tylko nominalną kwotę uzyskanego kapitału kredytu. W sytuacji więc, gdy kredytobiorca zaciągnął kredyt w wysokości 15 000 zł, a całkowity koszt kredytu wyniósł 7 000 zł (na koszt ten składają się odsetki, prowizja i inne opłaty okołokredytowe), to po zastosowaniu sankcji darmowego kredytu, oddać będzie musiał tylko te pożyczone 15 000 zł, zaoszczędzi natomiast 7 000 zł kosztów kredytu.

W przypadku jakich umów uzyskanie darmowego kredytu jest możliwe?

Wspomniana dyrektywa i ustawa o kredycie konsumenckim są z całą pewnością prokonsumenckie i wprowadzają bardzo pożądane zasady, nie oznacza to jednak, że ochrona zapewniona kredytobiorcom na gruncie tych przepisów jest niczym nie ograniczona, żeby bowiem skorzystać z sankcji kredytu darmowego, musi zostać spełnionych kilka przesłanek, a jedną z nich jest rodzaj zawartej umowy kredytowej.

Regulacje ustawy o kredycie konsumenckim odnoszą się do kredytów konsumenckich przez co należy rozumieć umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. W dalszej kolejności ustawa wskazuje natomiast, że przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się także umowę o kredyt niezabezpieczony hipoteką, który jest przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, w tym w wysokości większej niż wysokość określona w ustawie, jak również za taki kredyt uważa się:

umowę pożyczki;

umowę kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego;

umowę o odroczeniu konsumentowi terminu spełnienia świadczenia pieniężnego, jeżeli konsument jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów związanych z odroczeniem spełnienia świadczenia;

umowę o kredyt, w której kredytodawca zaciąga zobowiązanie wobec osoby trzeciej, a konsument zobowiązuje się do zwrotu kredytodawcy spełnionego świadczenia;

umowę o kredyt odnawialny.

Jednocześnie, ustawa wprost wskazuje jakie umowy nie są uznawane za kredyt konsumencki, a zatem, wobec tych umów nie będzie można zastosować sankcji darmowego kredytu, i tutaj wymienione zostały:

– umowy w których konsument nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania oraz innych kosztów związanych z udzieleniem lub spłatą kredytu konsumenckiego, czyli wszystkie kredyty 0%;

– umowy leasingu, jeżeli umowa nie przewiduje obowiązku nabycia przedmiotu umowy przez konsumenta;

– umowy o świadczenie usług maklerskich;

– umowy o kredyt będących wynikiem ugody sądowej oraz ugody będącej wynikiem postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich;

– umowy o kredyt udzielany wyłącznie pracownikom zatrudnionym u danego pracodawcy w ramach działalności dodatkowej, w której pracownik nie jest zobowiązany do zapłaty oprocentowania lub jest zobowiązany do zapłaty rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania niższej od powszechnie stosowanych na rynku;

– umowy odwróconego kredytu hipotecznego;

– umowy konsumenckiej pożyczki lombardowej.

Kto może skorzystać z sankcji kredytu darmowego?

Skoro już wiadomo, że sankcję kredytu darmowego można stosować wobec kredytów konsumenckich do określonej kwoty, którymi są tak naprawdę różne kredyty i pożyczki, zwrócić uwagę należy na jeszcze jeden aspekt, a mianowicie na kredytobiorcę. O kredycie konsumenckim możemy mówić bowiem tylko wtedy, gdy umowę o kredyt zawarła osoba fizyczna, a umowa ta nie jest związana bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową, czyli umowę o kredyt konsumencki może zawrzeć tylko konsument. W sytuacji więc, gdy kredytobiorca zaciągnął kredyt w wysokości 50 000 zł na samochód, który jest mu potrzebny do celów prywatnych, nie ma wątpliwości, że zawarta umowa stanowi kredyt konsumencki, jeśli jednak kupna nowego samochodu wymaga prowadzona przez kredytobiorcę działalność, gdyż np. potrzebuje tego samochodu do swojej firmy przeprowadzkowej, wtedy nie dochodzi do zawarcia umowy o kredyt konsumencki, a kredytobiorca nie może skorzystać z darmowego kredytu, gdy kredytodawca dopuści się uchybień.

W relacji z przedsiębiorcą konsument zawsze uchodzi za słabszą stronę, więc zapewniona jest mu szersza ochrona, co przejawia się m.in. w sankcji kredytu darmowego.

Jakie naruszenia aktualizują darmowy kredyt?

Sam fakt bycia stroną umowy o kredyt konsumencki nie jest wystarczający by domagać się darmowego kredytu, sankcja ta zaktualizuje się bowiem dopiero wówczas, gdy kredytodawca dopuści się uchybień względem kredytobiorcy, i to tych, na które wskazuje ustawa. Sankcja darmowego kredytu możliwa zatem będzie do zastosowania, gdy:

– umowa kredytowa nie została zawarta w formie pisemnej;

– umowa kredytowa nie określa: danych kredytobiorcy, kredytodawcy i pośrednika kredytowego; rodzaju kredytu; czasu obowiązywania umowy; całkowitej kwoty kredytu; terminów i sposobu wypłaty kredytu; stopy oprocentowania kredytu, warunków stosowania tej stopy, a także okresów, warunków i procedur zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej; rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta ustalonej w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia; zasad i terminów spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy; innych kosztów, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności gdy brak informacji o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie; rocznej stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu; sposobu zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje; terminu, sposobu i skutków odstąpienia konsumenta od umowy; prawa konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed terminem; informacji o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalania, o ile takie prawo zastrzeżono w umowie;

– umowa nie spełnia wymogów formalnych dla umowy o kredyt wiązany lub w formie odroczonej płatności, umowy w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym i umowy przewidującej odroczenie płatności;

– łączna wysokość opłat z tytułu zaległości w spłacie kredytu oraz odsetek za opóźnienie naliczonych konsumentowi przekracza kwotę odpowiadającą kwocie odsetek maksymalnych za opóźnienie;

– naruszone zostały zasady obliczania pozaodsetkowych kosztów kredytu, parametry obliczeń w przypadku odroczenia spłaty zadłużenia lub parametry obliczeń w przypadku udzielenia kolejnych kredytów.

Jak więc widać, kara w postaci darmowego kredytu może zostać nałożona na kredytodawcę w wielu przypadkach, a ustalenie czy taki właśnie kredyt przysługuje kredytobiorcy, wymaga dogłębnej analizy zawartej umowy, choć czasem błędy same „rzucają się w oczy”. Jeśli np. zawarłeś umowę pożyczki i choć umowę spłacałeś już jakiś czas, lecz nagle postanowiłeś dokładnie przyjrzeć się jej zapisom, i wtedy zauważyłeś, że umowa nie zawiera zapisów w jaki sposób możesz od umowy odstąpić, lub że wymienione w umowie dokumenty nie zostały ci doręczone, możesz domagać się zastosowania sankcji darmowego kredytu.

Co ważne, sankcja darmowego kredytu będzie się aktualizować nie tylko, gdy kredytodawca czegoś nie zrobił, lecz również wtedy, gdy swój obowiązek wykonał nienależycie. W umowie kredytowej mogą więc znajdować się stosowne zapisy dotyczące odsetek, jeśli jednak kredytodawca pomylił się w stosowaniu tych wzorów, co finalnie spowodowało, że płaciłeś wyższe odsetki niż powinieneś, wtedy także możesz domagać się darmowego kredytu. Tak samo będzie w sytuacji, gdy np. w umowie błędnie zostaną wskazane całkowite koszty kredytu, lub gdy zapisy w umowie wskazują na inny niż został ustalony, termin i sposób wypłaty kredytu. 

Kiedy zgłosić się po darmowy kredyt do kredytodawcy?

Jak każde roszczenie, również sankcja darmowego kredytu jest ograniczona w czasie, jednak pamiętać tutaj należy o dwóch kwestiach.

Przede wszystkim, możliwość z skorzystania z sankcji darmowego kredytu istnieje wtedy, gdy umowa o kredyt konsumencki została zawarta, gdy obowiązywała już ustawa regulująca tą kwestię, czyli darmowy kredyt odnosi się do umów zawartych od 18 grudnia 2011 r. Druga kwestia odnosi się do kredytów, które tak naprawdę zostały już spłacone, gdyż uprawnienie dotyczące darmowego kredytu wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.

Skorzystanie z sankcji darmowego kredytu możliwe jest jeszcze przez rok od dnia wykonania umowy, ale zasadnicze znaczenie ma tutaj, co należy rozumieć przez „wykonanie umowy”? W doktrynie przyjmuje się, że wykonanie umowy następuje w dniu, w którym strony wywiążą się z wszystkich obowiązków ciążących na nich na podstawie umowy, czyli wcale to nie musi być dzień spłaty ostatniej raty kredytu. Może bowiem zdarzyć się, że raty kredytu nie są płacone terminowo, więc kredytodawcy należą się odsetki, jeśli jednak kredytodawca o te odsetki upomni się np. po 5 miesiącach od spłaty kredytu, to umowa wygasa dopiero w chwili, gdy kredytobiorca odsetki zapłaci, więc termin na skorzystanie z darmowego kredytu upływa o kilka miesięcy później, niż można by zakładać. Jeszcze ciekawiej wygląda sytuacja, gdy kredytobiorca kredytu nie spłaca, bo dopóki nie ureguluje swych zobowiązań to umowa nie wygasła, więc skorzystanie z sankcji darmowego kredytu może dopiero nastąpić, gdy komornik rozpocznie egzekucję, i co istotne, w sądach już zapadały wyroki potwierdzające takie stanowisko.

Uzyskanie darmowego kredytu nie wymaga skomplikowanych formalności.

Co trzeba zrobić, żeby uzyskać darmowy kredyt?

Skorzystanie z sankcji darmowego kredytu nie jest trudne, ani skomplikowane, wystarczające bowiem jest, że kredytobiorca złoży kredytodawcy pisemne oświadczenia, iż zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Bardzo istotne w tym przypadku jest, by oświadczenie złożone kredytodawcy miało formę pisemną, warto więc, składając takie oświadczenie, zadbać o potwierdzenie, że zostały zachowane wymogi z ustawy, i w tym celu można np. poprosić w placówce o pokwitowanie złożenia takiego oświadczenia.

Z samej treści oświadczenia musi natomiast wynikać, że dalsza spłata kredytu będzie następować bez odsetek i innych kosztów kredytu, warto jednak również w nim wskazać dlaczego w opinii kredytobiorcy należy mu się darmowy kredyt, czyli trzeba wypunktować naruszenia, których dopuścił się kredytodawca.

Co się dzieje po skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego?

Skorzystanie z sankcji kredytu darmowego powoduje, że kredyt staje się darmowy, czyli kredytobiorca oddaje kredytodawcy tylko taką kwotę jaka w ramach kredytu została mu przekazana i nie ponosi żadnych kosztów związanych z zawartą umową. Kredytodawca w takiej sytuacji zostaje natomiast pozbawiony całego zarobku, gdyż nie może od kredytobiorcy pobrać żadnych dodatkowych opłat, a te które już pobrał, musi oddać.

W sytuacji, gdy kredytobiorca swój kredyt jeszcze spłaca, sankcja darmowego kredytu będzie miała dwojakie skutki, gdyż z jednej strony, pozostałe do spłaty raty zostaną obniżone o odsetki wynikające z umowy i kredytobiorca będzie spłacać tylko kapitał, natomiast z rat już zapłaconych, od których zostały pobrane odsetki, kredytodawca będzie musiał się rozliczyć, i będzie musiał oddać wszystkie opłaty, którymi obciążył kredytobiorce. Do zwrotu więc będzie np. prowizja, opłata za przygotowanie umowy kredytowej, opłata za obsługę kredytu. Jedyną opłatą, która „zostaje” po stronie kredytobiorcy jest koszt ustanowienia zabezpieczenia kredytu przewidziany w umowie. Rozliczenie opłat, które mają zostać kredytobiorcy zwrócone, oraz pozostałej do spłaty kwoty kredytu, może oczywiście nastąpić poprzez potrącenie. Korzyści z sankcji kredytu darmowego przy średnim kredycie wynoszą od kilkudziesięciu do nawet przeszło 100.000,00 zł – każdorazowo wymagana jest jednak indywidualna analiza sprawy.

Czy inni kredytobiorcy rzeczywiście uzyskali darmowy kredyt?

Przepisy dotyczące sankcji darmowego kredytu obowiązują od lat, lecz dopiero teraz zaczęły zyskiwać i kredytobiorcy chętniej z nich korzystają, gdyż okazało się, że instytucje kredytowe bardzo często nie wykonują swoich obowiązków tak jak powinny. Obecnie większe zainteresowanie nie oznacza jednak, że już wcześniej kredytodawcy z tych rozwiązań nie korzystali, wręcz przeciwnie, już wielu osobom udało się uzyskać darmowy kredyt, nawet jeśli sprawa finalnie skończyła się w sądzie.

Będąc stroną umowy o kredyt konsumencki warto zatem przyjrzeć się zapisom swojego kontraktu, a w razie błędów, zawalczyć o swoje, gdyż w przeciwnym wypadku kredytodawcy będą czuć się bezkarni i nadal będą oferować kredytobiorcom niewłaściwe umowy, czyli będą zarabiać w sposób niezgodny z prawem.

Sankcja kredytu darmowego na czym polega i czy faktycznie się opłaca – przewodnik 2024.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *